Czy powinieneś chronić się przed smogiem podczas słonecznych dni?

Dlaczego warto codziennie sprawdzać jakość powietrza, którym oddychamy? Jak wynika z badań przeprowadzonych przez Europejską Agencję Środowiska, w średnich i dużych miastach Polski dopuszczalny poziom pyłów PM10 przekracza normę przez ponad 100 dni w roku.

Na działanie smogu jesteśmy narażeni nie tylko podczas brzydkiej, jesienno-zimowej pogody, ale również wtedy, kiedy świeci słońce i nie wieje wiatr. W artykule przedstawimy przyczyny powstawania smogu podczas ładnej pogody, która teoretycznie powinna poprawiać jakość powietrza, a praktycznie przyczynia się do jej pogorszenia.

fot. Shutterstock

Warunki atmosferyczne sprzyjające powstawaniu smogu

Zanieczyszczone powietrze powstaje na skutek ogrzewania piecami węglowymi, emisji spalin generowanych przez ogólnie pojęty transport, wydzielania do atmosfery zanieczyszczeń emitowanych przez fabryki. Bezpośredni wpływ na pojawienie się smogu, mają również warunki atmosferyczne, takie jak:

brak wiatru lub słaby wiatr,

wysoka temperatura i duże nasłonecznienie,

brak opadów śniegu lub deszczu,

niska temperatura.

    Jedną z przyczyn pojawiania się smogu jest brak wiatru. Na skutek braku ruchu powietrza zanieczyszczone powietrze nawarstwia się na danym obszarze - z reguły w średnich i dużych miastach. Dodatkowo źle zaprojektowany układ urbanistyczny, utrudnia przewietrzanie miast.

    Wysoka emisja spalin pochodzących ze środków komunikacji, przemysł i sezon grzewczy skutkują powstawaniem pyłów zawieszonych, które prowadzą do spadku odporności, gorszego samopoczucia, a w dłuższej perspektywie chorób układu oddechowego i krwionośnego.

    Bezchmurne niebo za dnia to także chłodna noc. Ogrzewanie domów i mieszkań w nocy powodują gromadzenie się dużych ilości pyłów, a to gospodarstwa domowe odpowiedzialne są za emisję prawie 50-60% zanieczyszczeń (przestarzałe systemy grzewcze, niskiej jakości oleje opałowe, węgiel i śmieci).

    Zdecydowanie najgorsza jakość powietrza występuje w godzinach porannych, kiedy to łączą się zanieczyszczenia powstałe na skutek ogrzewania w porze nocnej, z emisją spalin z samochodów podczas podróży do pracy, do szkoły, itp.

    Nie zaleca się również uprawiać joggingu czy jazdy rowerem podczas pierwszych wiosennych dni. Pobór tlenu podczas wysiłku fizycznego jest 3-4 razy większy niż podczas spoczynku - co za tym idzie, jesteśmy narażeni na bardzo duże ilości zanieczyszczeń, które mogą dostać się do naszych dróg oddechowych.

    źródło: airly.eu (stan na 08.02.2019)

    Wpływ transportu na jakość powietrza

    Na przestrzeni ostatnich lat znacząco zwiększyła się ilość samochodów przypadających na mieszkańców. Dla przykładu w Katowicach liczba aut na 1000 mieszkańców wzrosła o ponad 13% w stosunku do ostatnich 5 lat, wynosząc liczbę ponad 700 samochodów.

    Oznacza, że po mieście o populacji 300 000 ludzi, porusza się ok. 210 000 samochodów, które emitują zagrażające zdrowiu spaliny. Tlenki azotu i węglowodory, wydobywające się z rur wydechowych pojazdów silnikowych, utleniają się, tworząc bardzo niebezpieczny dla zdrowia ozon.

    Cześć miast w Europie (np. Paryż, Madryt, Ateny) z uwagi na skalę zanieczyszczeń spowodowanych przez emisję spalin wprowadziła ograniczenia ruchu dla samochodów Diesla - w niektórych przypadkach, wydzielone zostały strefy, do których pojazdy te nie mogą wjechać.

    Dodatkowo ludzie rzadziej wybierają podróż komunikacją miejską, wybierając prywatne środki transportu. We Wrocławiu liczba osób korzystających z komunikacji miejskiej spadła z 35% do 28% w stosunku do 2011 roku.

    źródło: wikipedia.org

    Ładna pogoda nie oznacza czystego powietrza

    Na szkodliwe działanie smogu jesteśmy narażeni nie tylko w okresie jesienno-zimowym. W większych miastach dopuszczalna norma dla stężenia pyłów PM2,5 oraz PM10 przekraczana jest przez ponad 100 dni w roku.

    Weryfikujmy każdego dnia poziom zanieczyszczonego powietrza i zapobiegajmy ekspozycji na smog, stosując środki ochrony zdrowia, takie jak maski, czy chusty antysmogowe. Nawet podczas słonecznych, bezwietrznych dni jesteśmy narażeni na niskiej jakości powietrze. Jeżeli to możliwe pozostańmy w domu, a jeżeli to konieczne poruszajmy się po mieście komunikacją miejską, zamiast samochodem.