Czy zamknięte okna chronią nas przed smogiem? Sprawdź jak dbać o jakość powietrza wewnątrz.

Obecnie popularyzacja internetu, dostępność aplikacji na smartfony oraz rosnąca liczba urządzeń monitorujących jakość powietrza ułatwia dostęp do informacji sprawiając, że coraz więcej osób zwraca uwagę na problem zanieczyszczenia powietrza. Co więcej, media wychodząc naprzeciw społeczeństwu poruszają tematy związane ze środowiskiem naturalnym, jego wpływem na zdrowie jak i jakością samego powietrza. To sprawia, że rośnie świadomość na temat problemu. Przebywając na zewnątrz chronimy się akcesoriami do ochrony osobistej, takimi jak chusty antysmogowe.

Informacje w mediach koncentrują się na zagrożeniach zewnętrznych, które są mierzone przez sieć czujników i stacji pomiarowych, jednak i te dane są niepełne, gdyż jakość powietrza zjawiskiem bardzo lokalnym, różniącym się ze skrzyżowania na skrzyżowanie. Nie jesteśmy także w stanie monitorować tego dzieje się we wnętrzach naszych domów czy biur, a to w nich spędzamy większą część dnia. Każdego dnia, wykonując obowiązki domowe, gotując, odpoczywając, śpiąc, czy spędzając czas z bliskimi oddychamy zgromadzonym tam powietrzem.

Zanieczyszczenie powietrza w domu

Dom uznajemy za miejsce bezpieczne, wolne od zagrożeń. Jednak mało kto posiada domowy czujnik jakości powietrza, a jedynie niewielka ilość klimatyzatorów oraz oczyszczaczy powietrza jest wyposażona w urządzenia pomiarowe monitorujące jakość powietrza. Brak informacji powoduje niską świadomość problemu.

Zanieczyszczenia w naszych domach mogą pochodzić zarówno z zewnątrz i z wewnątrz. Te pochodzące z zewnątrz przenikają nie tylko przez otwarte okna, ale także przez wywietrzniki, kanały wentylacyjne oraz nieszczelne uszczelki w oknach i drzwiach. Problem występuje nie tylko zimą za sprawą panującego zjawiska smogu, ale także latem, gdyż przemysł, energetyka oraz transport funkcjonują nieprzerwanie przez cały rok generując drobinki zanieczyszczeń. Dotyczy to także szkodliwych pyłów i substancji pochodzących ze spalin samochodowych.

Wewnątrz naszych domów istnieje wiele potencjalnych źródeł zanieczyszczeń. Użyte do produkcji mebli i sprzętów kleje uwalniają przez długi czas szkodliwy formaldehyd. Ścierające się dywany, pracujące maszyny biurowe, środki czystości czy palone papierosy mogą wydzielać benzen, amoniak, aceton czy toluen. Gotowanie posiłków zwiększa wilgotność powietrza, a spalany przez kuchenki gaz zmienia się w tlenek węgla, czyli tzw. „czad”, który przy niesprawnym układzie wentylacyjnym może być bardzo niebezpieczny. Dodatkowo sama obecność człowieka powoduje wzrost ilości CO2 w powietrzu, a naturalnie ścierający się naskórek osadza się w postaci kurzu.


Jak poradzić sobie z zanieczyszczeniami w domu? Oto kilka sposobów, które mogą pomóc w polepszeniu jakości powietrza:

Właściwe wietrzenie mieszkania

Gdy jakość powietrza jest lepsza, otwarcie kilku okien na krótki czas pozwoli na stworzenie krótkiego przeciągu i przewietrzenie pomieszczeń. Pozwoli to na szybką poprawę jakości powietrza w mieszkaniu bez nadmiernego wyziębienia wnętrza w chłodniejsze dni. Otwieranie okien podczas wysokiego stopnia zanieczyszczenia powietrza na zewnątrz może mieć skutek odwrotny do zamierzonego, dlatego ważne jest monitorowanie jakości powietrza w aplikacji na smartfonie lub w internecie.

Sprzątanie mieszkania

Po przewietrzeniu pomieszczeń należy pozbyć się zanieczyszczeń, które osiadają wraz z kurzem. Do ich wycierania najlepiej używając zwykłej, zwilżonej ściereczki. Należy rozważyć minimalizowanie użycia chemicznych środków, gdyż zawarty w nich amoniak może podrażniać układ oddechowy. Przy sprzątaniu podłóg najlepiej sprawdzi się odkurzacz z filtrem HEPA, który skutecznie zatrzyma zanieczyszczenia wewnątrz urządzenia. Grube dywany i ciężkie zasłony łatwo gromadzą pyły, alergeny oraz sprzyjają rozwojowi roztoczy. Warto przemyśleć pozbycie się ich z domu.

Oczyszczacze powietrza

Skutecznym sposobem na poprawę jakości powietrza jest użycie oczyszczacza powietrza. W zależności od zainstalowanego systemu filtracji usunie większość szkodliwych pyłów z powietrza znajdującego się w pomieszczeniu. Powietrze zassane przez wbudowany wentylator jest przefiltrowane przez system pochłaniających filtrów, a pozbawione szkodliwych dla naszego organizmu cząsteczek zostaje wypuszczone z urządzenia.

Stopień skuteczności urządzenia zależy od klasy i rodzaju zastosowanych przez producenta filtrów. Filtry węglowe neutralizują nieprzyjemne zapachy, wyłapują pyły PM2,5 i PM10, kurz, sierść, alergeny, lotne związki organiczne, tlenki azotu, węgla oraz ozon unoszące się w powietrzu. Filtry HEPA o oznaczeniach H13 i H14 zatrzymują nawet 99,9% zanieczyszczeń o wymiarach do 0,3 mikrometra, takich jak drobne pyły, kurz, alergeny a nawet bakterie i zarodniki pleśni — niestety nie filtrują lotnych związków organicznych. Na rynku dostępne są także urządzenia wyposażone w jonizator powietrza czy lampę UV wspomagające oczyszczanie.

Wybierając oczyszczacz warto dobrać jego wydajność do wielkości pomieszczenia oraz zwrócić uwagę na dodatkowe funkcje, regulację stopnia oczyszczania, wskaźnik jakości powietrza czy głośność pracy i możliwość działania w trybie cichym, aby nie przeszkadzał domownikom w nocy. Zakup takiego urządzenia to wydatek rzędu od kilkuset do kilku tysięcy złotych.

Rośliny doniczkowe

Rośliny doniczkowe wpływają pozytywnie na jakość powietrza w domach. Wprawdzie rośliny nie poradzą sobie ze wszystkim zanieczyszczeniami, bo nie mogą wchłonąć i zneutralizować zawartych w smogu pyłów, jednak wzbogacają atmosferę naszych domów w tlen, zwiększają wilgotność, dodatkowo wychwytują kurz oraz pochłaniają szkodliwe substancje w tym formaldehyd, benzen czy aceton.

Badania przeprowadzone w 1989 roku przez naukowców z NASA potwierdziły skuteczność zielonych roślin doniczkowych w oczyszczaniu powietrza. Wytypowali listę 18 gatunków najskuteczniejszych w oczyszczaniu powietrza. Im większa ilość roślin we wnętrzu tym lepiej.

Naukowcy zalecają umieszczenie przynajmniej jednej rośliny na 10 metrów kwadratowych. Przy ograniczonej przestrzeni rozwiązaniem może być umieszczenie małych roślin na półkach lub stworzenie „zielonej ściany” pod postacią ogrodu wertykalnego we wnętrzu. Takie rozwiązania nie tylko wpłyną pozytywnie na jakość powietrza, ale także mogą stanowić stylowy dodatek we wnętrzu.

Ceny najpopularniejszych roślin doniczkowych zaczynają się od kilkunastu złotych a ich pielęgnacja nie jest wymagająca. Należy pamiętać, że niektóre rośliny mogą zawierać substancje toksyczne, szkodliwe dla zwierząt domowych lub małych dzieci.

Rośliny korzystnie wpływające na jakość powietrza i bezpieczne dla dzieci i zwierząt to:

Daktylowiec niski (Phoenix roebelenii)

Ogranicza obecność w powietrzu formaldehydu, benzenu, amoniaku, ksylenu, toulenu.

Nefrolepis wyniosły (Nephrolepis exaltata)

Ogranicza obecność w powietrzu formaldehydu i ksylenu.

Paproć (Nephrolepis obliterata)

Ogranicza obecność w powietrzu formaldehydu i ksylenu.

Zielistka Stenberga (Chlorophytum comosum)

Ogranicza obecność w powietrzu formaldehydu, benzenu oraz tlenku węgla (czadu). Chroni przed promieniowaniem elektromagnetycznym.

Palma bambusowa (Chamaedorea seifrizii)
Ogranicza obecność w powietrzu formaldehydu, amoniaku, toluenu, ksylenu i benzenu.
LIriope szafirkowata (Liriope spicata)
Ogranicza obecność w powietrzu ksylenu, formaldehydu, amoniaku.
Palma biczowa/rapis wyniosły (Rhapis excelsa)
Ogranicza obecność w powietrzu ksylenu, formaldehydu i amoniaku.
Gerbera Jamesona (Gerbera jamesonii)
Ogranicza obecność w powietrzu benzenu i formaldehydu.
Sansewieria gwinejska/wężownica gwinejska (Sansevieria trifasciata)
Ogranicza obecność w powietrzu benzenu i formaldehydu. Wężownica zapewnia dostęp do tlenu przez całą dobę, ponieważ filtruje dwutlenek węgla również w nocy.
Palma areka (Chrysalidocarpus lutescens)
Ogranicza obecność w powietrzu ksylenu.
Palma chamedora wytworna(chamaedorea elegans)
Ogranicza obecność w powietrzu formaldehydu, ksylenu i amoniaku.
Paprotka(Nephrolepis exaltata)
Ogranicza obecność w powietrzu formaldehydu i ksylenu.

Rośliny, które powinny zostać umieszczone wysoko, poza zasięgiem dzieci i zwierząt:

Epipremnum złociste (Epipremnum aureum)

Ogranicza obecność w powietrzu formaldehydu, ksylenu, benzenu.

Skrzydłokwiat (Spathiphyllum)

Ogranicza obecność w powietrzu benzenu, acetonu i formaldehydu - nie tylko oczyszcza powietrze, ale działa również nawilżająco.

Aglaonema (Aglaonema modestum)

Ogranicza obecność w powietrzu amoniaku, toluenu i benzenu.

Figowiec płaczący/fikus benjamina (Ficus benjamina)

Ogranicza obecność w powietrzu benzenu, amoniaku i formaldehydu.

Anturium Andrego (Anthurium andreanum)

Ogranicza obecność w powietrzu formaldehydu, ksylenu, amoniaku, toulenu.

Dracena wonna (Dracaena fragrans)

Ogranicza obecność w powietrzu benzenu i formaldehydu i tlenku węgla (czad).

Bluszcz pospolity (Hedera helix)

Ogranicza obecność w powietrzu benzenu, formaldehydu i ksylenu.

Dracena obrzeżona (Dracaena marginata)

Ogranicza obecność w powietrzu benzenu, formaldehydu i tlenku węgla (czad).

Chryzantema wielokwiatowa (Chrysanthemum morifolium)

Ogranicza obecność w powietrzu formaldehydu, benzenu, amoniaku i ksylenu.

Aloes (Aloe vera)

Ogranicza obecność w powietrzu formaldehydu i benzenu.

Dracena deremeńska (Dracaena deremensis)

Ogranicza obecność w powietrzu formaldehydu, benzenu i ksylenu.

Filodendron czerwieniejący (Philodendron erubescens)

Ogranicza obecność w powietrzu formaldehydu.

Optymalna wilgotność powietrza

Optymalna wilgotność powietrza w pomieszczeniach powinna wynosić między 40 a 60% w zależności od temperatury powietrza. Zbyt suche powietrze może powodować swędzenie i pieczenie skóry, drapanie w przełyku nie będące efektem przeziębienia. Większą wilgotność powietrza możemy uzyskać poprzez wspomniane wcześniej zwiększenie liczby roślin we wnętrzu, które odparowują wodę, rozwieszenie wilgotnych ręczników lub prania. W sezonie grzewczym można wykorzystać proste nawilżacze pod postacią prostych pojemników na wodę, umieszczanych na grzejnikach. Jeśli w pomieszczeniach nadal jest zbyt sucho – dobrym rozwiązaniem będzie zainwestowanie w nawilżacz powietrza lub oczyszczacz powietrza z wbudowanym nawilżaniem.

Zbyt duża wilgotność powietrza przekraczająca 60% może sprzyjać rozwijaniu się pleśni i grzybów. Jeśli więc wilgotność jest zbyt duża należy sprawdzić przede wszystkim system wentylacji w kuchni i łazience. Gdy to nie wystarcza, przydatny może się okazać osuszacz powietrza.

Temperatura powietrza

Właściwa temperatura w pomieszczeniach ma duży wpływ na samopoczucie. Optymalna temperatura wewnątrz pomieszczeń mieszkalnych powinna wynosić około 21-22 stopni C. W takich warunkach domownicy nie czują się ospali i zmęczeni. Zbyt wysoka temperatura i maksymalne rozkręcenie kaloryferów w sezonie grzewczym przyczynia się do obniżenia wilgotności powietrza, pogorszenia samopoczucia i będzie się przekładać negatywnie na jakość snu w nocy. Temperatura w sypialni może być jeszcze niższa i wynosić ok 18 stopni, natomiast najcieplejszym pomieszczeniem powinna być łazienka, tam termometr może wskazywać nawet 25 stopni.



Źródła:

https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19930073077.pdf

https://wertykalni.pl/oferta/zielone-sciany-z-zywych-roslin

https://ranking-oczyszczaczy.pl/poradnik-czystego-powietrza/filtry-hepa/

http://www.bezogrodek.com/2017/01/rosliny-bezpieczne-dla-zwierzat.html#

https://kobieta.wp.pl/domowe-rosliny-doniczkowe-6327500074088065a

https://wiolagreen.com/rosliny-pokojowe/bezpieczne-rosliny-doniczkowe-do-pokoju-dziecka/

https://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/uklad-oddechowy/rosliny-oczyszczajace-powietrze-lista-skutecznych-roslin-wedlug-nasa-aa-Nh8V-obLv-Dch1.html

https://www.morizon.pl/blog/rosliny-oczyszczajace-powietrze/

http://dor.pl/blog/rosliny-doniczkowe/

http://wyborcza.pl/TylkoZdrowie/7,137474,21321017,jakie-rosliny-oczyszcza-powietrze-w-domu-czy-zwalcza-smog.html

http://smogwawelski.org/rosliny-doniczkowe-naturalne-filtry/

http://czterykaty.pl/czterykaty/56,104040,23080033,najlepsze-rosliny-do-sypialni-oczyszczaja-powietrze-i-produkuja.html

https://wertykalni.pl/blog/bid-4-rosliny-oczyszczajace-powietrze

https://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/uklad-oddechowy/rosliny-oczyszczajace-powietrze-lista-skutecznych-roslin-wedlug-nasa-aa-Nh8V-obLv-Dch1.html

https://wspolczesna.pl/kwiaty-domowe-a-smog-rosliny-ktore-oczyszczaja-powietrze/ar/12655058

https://www.morizon.pl/blog/sposoby-na-oczyszczanie-powietrza-w-mieszkaniu/

https://www.techsterowniki.pl/blog/jak-oczyscic-powietrze-w-domu--sprawdzone-sposoby